به گزارش اولین خبر؛ دیدبان نوشت: دو جنگ در یکسال حاکی از آن است که دیپلماسی بی‌نتیجه مانده است. هنوز هم سایه جنگ سایه خود را از سر ایران جمع نکرده و این شرایط «آتش بس موقت و شکننده» یا همان «نه جنگ و نه صلح» اقتصاد ایران را هر روز بیش از دیروز ضعیف‌تر می‌کند.

برخی از مسئولان و مدیران سابق و کنونی از دولت بابت پشت سرگذاشتن جنگ تشکر کنند، اما جامعه شرایط دیگری تجربه می‌کند؛ این بیکاری‌های گسترده، تورم افسارگسیخته و گرانی است که امان بسیاری را بریده. در این میان اجاره‌بهای واحد‌های مسکونی به تأسی از شرایط به قدری سرسام‌آور شده که حتی جایی برای تعجب و مطالبه باقی نگذاشته است. یک بررسی ساده در اپلیکیشن‌های مختلف حاکی از آن است که اجاره بهای واحد‌های مسکونی در مناطق کم برخوردار بیش از دیگر مناطق افزایش داشته است. به عبارت دیگر اجاره‌بها در مناطقی مانند سعادت‌آباد، زعفرانیه، فرشته و نیاوران قابل پیش‌بینی است اما درصد افزایش قیمت در مناطق کم برخوردار منطقی به نظر نمی‌رسد.

جالب آن که در وضعیت کنونی اقتصادی و پس از جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه یک واژه جدیدی به عنوان امتیاز برای برخی مناطق تهران توسط صاحبان املاک به کار می‌رود؛ «منطقه امن» و «منطقه امن‌تر» این دو واژه به تازگی در اعلام قیمت مسکن توسط صاحبان خانه تأثیر بسیار داشته است. محلاتی مانند پیروزی, میدان سپاه، منطقه ۲۲، خیابان امام خمینی، شهرک شهید محلاتی، حکیمیه و… از جمله مناطق پر خطر شهر هستند که قیمت آنها افزایش یافته اما نه به اندازه برخی مناطق که در جنگ ۴۰ روزه کمتر مورد هدف قرار گرفته است. در حقیقت اجاره‌بها و قیمت مسکن محله‌ها و مناطقی که کمتر مورد هدف قرار گرفته‌اند، به عنوان منطقه امن بیش از حد معمول گران‌ شده است. در پی بیکاری‌های پنهان و آشکار حالا نگرانی از بی سرپناه شدن به یکی از کابوس‌های شهروندان به ویژه در تهران تبدیل شده است.

آسیب‌دیدگان جنگ به دنبال اجاره مسکن

سیما، ۳۶ ساله و در سه بنگاه مشاور املاک واقع در مرکز تهران مشغول به کار است. او می‌گوید: «امسال قیمت اجاره‌بهای مسکونی حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد اضافه شده است. قیمت فروش هم به همین میزان بالا رفته است. قیمت‌ مسکن به حدی افزایش یافته که ما هم تعجب می‌کنیم. مثلا در منطقه یوسف‌آباد بعضی از واحدها تا متر ۶۰۰ میلیون تومان هم به فروش می‌رسد.»

سیما با اشاره به اینکه مردم مجبورند که جا به جا شوند، افزود: «در فروردین ما تنها یک قرارداد مسکونی نوشتیم. در جنگ هم آنهایی که اجبار داشتند جا به جا شدند و در اسفند تنها دو قرارداد منعقد کردیم. اما حالا بیشتر کسانی که خانه‌هایشان در جنگ آسیب‌دیده دنبال خانه هستند و به ما مراجعه می‌کنند.

با وجود بمباران همه چیز گران شده است

ندا زنی ۴۷ ساله و در یکی از شهرک‌های شرق تهران زندگی می‌کند که در جنگ بارها هدف قرار گرفته است. او می‌گوید که بیکار شده و فروردین ماه حقوق نداشته است: «باورتان نمی‌شود که یک ماست معمولی ۳۰۰ هزار تومان شده است. با حقوق بیکاری که نمی‌توانم زندگی بکنم اما مجبورم در خانه باشم. می‌گویند آنهایی که می‌خواهند از بیمه بیکاری استفاده کنند باید در خانه بمانند. مامور بیمه بدون هماهنگی می‌آید و اگر خانه نباشیم ممکن است بیمه بیکاری‌مان با مشکل روبرو شود. انگار می‌خواهند مچ ما را بگیرند.»

ندا تاکید می‌کند: «می‌خواستم برای پول پیش خانه ۲۰۰ میلیون تومان وام بگیرم. اما با این شرایط نمی‌توانم. مستاصل شده‌ام. اگر بخواهم جا به جا شوم تقریبا همان ۲۰۰ میلیون تومان هزینه جا به جایی و بنگاه و… می‌شود. اگر بمانم چطور این پول را جور کنم؟»

هر اتفاقی در ایران روی اجاره خانه ما تاثیر می‌گذارد

اکرم ۶۲ ساله ساکن مرکز تهران و مادر ۲ دختر است. یکی از عجیب‌ترین موضوعات را او تعریف کرد: «ما خانه‌ای را رهن کردیم و موعد خانه ما آخر دی بود. صاحب خانه که در آمریکا زندگی می‌کند، اعلام کرده بود ۸۰۰ میلیون تومان روی پول پیش خانه اضافه کن. چانه که زدم گفت به اندازه یک ماه حقوق در آمریکا نمی‌توانید در سال پس‌انداز کنید؟ گفتم با حقوق ۱۰۰ دلاری حتما نمی‌توانم حدود ۴،۳ هزار دلار پس‌انداز کنم. بعد از اعتراضات دی زنگ زد و گفت ۳۰۰ میلیون تومان اضافه کنید. ما خوشحال شدیم. اما بهمن برایمان پیام فرستاد که یا ۷۵۰ روی پول پیش خانه بگذارید یا من ماهی ۵۰ میلیون تومان از ودیعه کم می‌کنم.»

او می‌گوید که تمام روزهای جنگ در تهران مانده‌اند: «حالا صاحب‌خانه پیام فرستاده که خانه من در یکی از محله‌هایی است که آنجا را کمتر زده‌اند. آن محله امن است. باید ۷۰ میلیون تومان اجاره بدهید. طرف در آمریکا نشسته و اجاره را با هر اتفاقی گران و ارزان می‌کند.»

برای پرداخت ودیعه مسکن طلاهایم را کمتر از قیمت تابلو فروختم

سمیرا ساکن طبقه ششم یک آپارتمان واقع در غرب تهران است و می‌گوید: «با وجود آن که آپارتمان آسانسور و پارکینگ ندارد اما صاحب‌خانه حدود ۵۰ درصد روی پول پیش خانه گذاشت. ما آنجا را ۳۵۰ ودیعه و ۱۸ تومان اجاره کرده بودیم. اما صاحبخانه گفت یا ۷۵۰ ودیعه با ۲۷ میلیون تومان یا خانه را تخلیه کنید.» او می‌افزاید: «مجبور شدم طلاهایم را بفروشم. برای فروش طلا هم با مشکل روبرو بودم. اکثرا می‌گفتند بازار حباب دارد. دقیقا زمانی که قیمت طلا بیش از ۱۸ میلیون تومان بود، مثلا با انصاف‌ترین طلافروشی من گرمی ۱۶ میلیون و ۸۰۰ برداشت. همه طلافروش‌ها می‌گفتند ۱۸ میلیون قیمت روی تابلو است.»

دولت می‌تواند به منظور مدیریت بازار مسکن، مانند زمان شیوع کرونا در کشور، نرخ افزایش اجاره‌بها را اعلام کند تا با تبعیت بنگاه‌های مشاور املاک، از افزایش بی‌رویه و غیرمنطقی اجاره‌بها جلوگیری شود. این اقدام در شرایطی که بازار مسکن با نوسانات شدید قیمت مواجه است، می‌تواند به ایجاد ثبات نسبی کمک کند و فشار اقتصادی بر مستأجران را کاهش دهد. تجربه دوره کرونا نشان داد که تعیین سقف افزایش اجاره، هرچند به‌طور کامل اجرا نشد، اما می‌تواند سرعت این افزایش را کنترل کرده و از شوک‌های ناگهانی بازار مسکن را کاهش دهد.