به گزارش اولین خبر؛ ایران با داشتن تنها یک درصد از جمعیت جهان، حدود ۲.۷ درصد از انرژی دنیا را مصرف می‌کند و به یکی از بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان انرژی در جهان تبدیل شده است. ایران از نظر میزان مصرف انرژی، هفتمین کشور جهان به شمار می‌رود. بالاتر از ایران، کشورهایی مانند چین و هند، هر کدام با جمعیتی بیش از یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون نفر، آمریکا با حدود ۴۰۰ میلیون نفر، برزیل با ۲۱۰ میلیون نفر، روسیه با ۱۴۳ میلیون نفر و ژاپن با ۱۲۰ میلیون نفر قرار دارند.

در حال حاضر، بخش قابل توجهی از کشور عملاً وارد شرایط تابستانی شده است و افزایش بار شبکه در این مناطق، نقش مهمی در رشد تقاضای برق دارد. از این رو، همراهی مشترکان خانگی، تجاری، اداری و صنعتی در اجرای راهکارهای ساده مدیریت مصرف، نقش مؤثری در حفظ پایداری شبکه برق کشور خواهد داشت.

با توجه به موج گرمای اخیر، به‌ویژه در نیمه جنوبی کشور، استفاده از وسایل سرمایشی و به دنبال آن مصرف برق به شکل قابل توجهی افزایش یافته است. پیش‌بینی می‌شود نیاز مصرف برق کشور در روزهای آینده از مرز ۶۰ هزار مگاوات فراتر رود و در صورت ادامه روند فعلی، به ۶۴ هزار مگاوات برسد؛ موضوعی که ضرورت توجه جدی به مدیریت مصرف برق را دوچندان می‌کند.

مسئولان تأکید دارند آمارها از نوعی ناترازی ناعادلانه در مصرف بخش خانگی حکایت دارد؛ به‌طوری‌که ۷۵ درصد مشترکان خوش‌مصرف تنها نیمی از برق این بخش را استفاده می‌کنند، در حالی که ۲۵ درصد مشترکان پرمصرف، معادل ۵۰ درصد کل برق بخش خانگی را به خود اختصاص داده‌اند.

وزارت نیرو برای ایجاد انگیزه در اصلاح الگوی مصرف، طرح تشویقی ویژه‌ای را از ابتدای خرداد تا پایان شهریور اجرا می‌کند. بر این اساس، تمامی مشترکان خانگی که مصرف خود را نسبت به دوره مشابه سال قبل حداقل ۱۰ درصد کاهش دهند، مشمول تخفیف تا ۳۰ درصدی در بهای قبض برق خواهند شد.

در کنار مدیریت مصرف، ورود مردم به عرصه تولید انرژی پاک نیز راهکاری راهبردی به شمار می‌رود. مشترکانی که به‌صورت داوطلبانه نسبت به نصب نیروگاه‌های خورشیدی استاندارد و مورد تأیید وزارت نیرو اقدام کنند، علاوه بر تأمین برق پایدار برای منزل خود، از تخفیف‌های ویژه و تسهیلات در بهای برق مصرفی نیز بهره‌مند می‌شوند. این اقدام نه‌تنها فشار وارد بر شبکه برق در ساعات اوج مصرف را کاهش می‌دهد، بلکه هزینه‌های جاری خانوارها را نیز کم خوهد کرد.

تهران، متفاوت از میانگین کشور در وضعیت آب

پاداش‌های وزارت نیرو برای خوش‌مصرف‌ها تنها به مدیریت مصرف برق محدود نمی‌شود. با ورود کشور به ششمین سال خشکسالی، اگرچه میزان بارش‌ها در مقایسه با سال گذشته بهبود نسبی داشته، اما ذخایر سدهای برخی استان‌ها از جمله تهران همچنان با میانگین بلندمدت فاصله دارد.

بر اساس آمارهای رسمی، تا چهارم خرداد امسال، ۳۹ میلیارد و ۱۸۰ میلیون مترمکعب آب وارد سدهای کشور شده است؛ در حالی که این میزان در مدت مشابه سال گذشته ۲۲ میلیارد و ۷۳۰ میلیون مترمکعب بود. این آمار نشان می‌دهد ورودی سدها نسبت به سال گذشته ۷۲ درصد افزایش یافته است.

همچنین حجم آب موجود در مخازن سدهای کشور در حال حاضر ۳۴ میلیارد و ۸۶۰ میلیون مترمکعب است که نسبت به سال گذشته حدود ۳۰ درصد افزایش دارد و میزان پرشدگی کلی سدهای کشور به حدود ۶۷ درصد رسیده است.

با این حال، وضعیت تهران از نظر منابع آبی کاملاً متفاوت است؛ به‌گونه‌ای که درصد پرشدگی سدهای تهران تنها ۲۷ درصد اعلام شده، در حالی که میانگین کشوری ۶۷ درصد است. به همین دلیل، شرایط تهران با میانگین کشور قابل مقایسه نیست. محدوده تهران آبی شامل استان تهران، البرز و بخش‌هایی از قزوین است که از منابع آب مشترک شامل منابع زیرزمینی و سدهای طالقان، امیرکبیر، لار، لتیان و ماملو استفاده می‌کنند.

مسئولان تأکید می‌کنند الگوی مطلوب مصرف آب برای هر نفر در شبانه‌روز ۱۳۰ لیتر است، اما شهروندان به‌طور متوسط روزانه حدود ۶۵ لیتر بیشتر از این میزان مصرف می‌کنند.

در همین راستا، معاون برنامه‌ریزی و امور اقتصادی شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور اخیراً اعلام کرده است بیش از ۴۸ درصد مشترکان کشور در محدوده الگوی مصرف قرار دارند و متوسط نرخ فروش آب برای این گروه حدود ۱۴۰۰ تومان برای هر مترمکعب است؛ رقمی که در مقایسه با هزینه‌های واقعی تولید و توزیع آب، بسیار ناچیز به شمار می‌رود.

همچنین نزدیک به ۴۶ درصد دیگر مشترکان در بازه «الگو تا دو برابر الگو» قرار دارند و حدود ۵ درصد مشترکان نیز بیش از دو برابر الگوی تعیین‌شده آب مصرف می‌کنند؛ با این حال، همین گروه محدود سهم قابل توجهی از مصرف آب را به خود اختصاص داده‌اند.

تجربه سال گذشته نشان داد که با همراهی مردم، مصرف آب در تهران در برخی ماه‌های تابستان بین ۱۳.۵ تا ۱۵ درصد نسبت به سال قبل کاهش یافت. به گفته مسئولان، اگر شهروندان ۱۰ تا ۱۵ درصد دیگر نیز مصرف خود را کاهش دهند، می‌توان تابستان را بدون مشکل جدی پشت سر گذاشت.

بر این اساس، وزارت نیرو در نظر دارد مشترکانی را که در فصل گرما ۲۰ درصد کمتر از الگوی تعیین‌شده مصرف کنند، مشمول ۲۰ درصد تخفیف کند. همچنین برای نصب تجهیزات کاهنده مصرف نیز ۳۰ درصد تخفیف جداگانه در نظر گرفته شده است؛ تخفیف‌هایی که با یکدیگر همپوشانی ندارند.